Internet w Naszym Zasięgu

Przeciwdziałanie Wykluczeniu cyfrowemu w Gminie Narol

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Start

Windows XP vs Linux

Email Drukuj PDF

Oto jest pytanie… Łatwo domyślić się, który z systemów preferuję osobiście. Postaram się jednak w miarę obiektywnie ocenić te dwa systemy, pod kątem konkretnych operacji.

Oba systemy dostępne są w różnych wersjach (Windows XP, 2000, Me, etc) czy też dystrybucjach (Fedora, Mandrake, Debian, Xandros). Żeby porównanie miało sens, postanowiłem oprzeć się na konkretnych wersjach obu systemów. Porównamy więc system Windows XP z dystrybucją Ubuntu Linux (jednak większość uwag ma zastosowanie również dla innych przyjaznych dystrybucji takich jak: MEPIS, Xandros Desktop OS, Fedora, Mandrake, Knoppix, etc).

Instalacja systemu

Windows (XP)

Instalacja Windows nie powinna osobie myślącej sprawić większych problemów. Podczas procesu instalacji musimy odpowiedzieć jedynie na kilka pytań, m.in. ustawić odpowiednią lokalizację, wybrać hasło dla administratora systemu i utworzyć zwykłego użytkownika. Przyjęło się twierdzić, że „każdy może zainstalować Windows” co jest bliskie prawdy.
Instalacja Windows trwa ok 30-60 minut. Sama instalacja to jednak nie wszystko. Aby systemu można było bezpiecznie używać potrzebujemy zainstalować jeszcze firewall, oprogramowanie antywirusowe i antyspyware’owe, jak również wiele dodatkowych programów (muzycznych, graficznych, biurowych), które nie są instalowane standardowo ani dostępne na płycie Windows.
Ogólnie instalacja systemu to na średniej klasy komputerze (1Ghz,256MB) około godziny + dodatkowe 2-5 godzin na instalację dodatkowego oprogramowania oraz najnowszych łatek ze strony Microsoft. W sumie daje to około 3-6 godzin dla doświadczonego użytkownika, aby uzyskać w pełni funkcjonalny system.

(Ubuntu) Linux

Instalacja Linuksa jest równie prosta jak instalacja Windows. Instalator zadaje nam minimalną ilość pytań, na które odpowiedzi są intuicyjne, również dla zupełnie „zielonych” użytkowników. Przy każdym pytaniu, mamy jednak opcję „zaawansowane”, po kliknięciu której, możemy wybrać niestandardowe ustawienia, w których połapią się już tylko doświadczeniu użytkownicy tego systemu. Takie rozwiązanie ma sens, ponieważ jest przyjazne zarówno dla początkujących (spokojnie można klikać „Dalej”, aby otrzymać działający i kompletny system) jak i zaawansowanych (którzy najczęściej mają już swoje ulubione ustawienia i nie chcą żeby system decydował za nich)
Instalacja Linuksa trwa od 20 do 40 minut i po tym czasie użytkownik otrzymuje w pełni działający system wraz z aplikacjami.

Co zawiera system po instalacji?

Windows (XP)

Po instalacji Windows mamy postawiony „goły” system. Z aplikacji mamy jedynie dostępne: przeglądarkę internetową, klient poczty, program do wysyłania wiadomości błyskawicznych MSN (kompatybilny niestety tylko z samym sobą), program do multimediów (nie obsługujący jednak większości formatów), prosty edytorek Wordpad i jeszcze prostszy Notepad, odtwarzacz CD oraz kilka innych drobnych aplikacji. Resztę należy znaleźć/kupić/ściągnąć i zainstalować samemu.

(Ubuntu) Linux

Po instalacji Linuksa, wszystkie potrzebne standardowe aplikacje mamy już zainstalowane
na dysku. Możemy skorzystać m.in. z narzędzi pakietu biurowego OpenOffice.org (zawierającym edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, program do tworzenia prezentacji, bazę danych a’la MS Access i inne), z programu graficznego GIMP, przeglądarek plików w formatach PDF, PS oraz wielu formatach graficznych. Oczywiście mamy dostępne również programy do przeglądania stron WWW, klient poczty elektronicznej, program typu Instant Messenger do wysyłania błyskawicznych wiadomości tekstowych (kompatybilny z gadu-gadu, tlenem, icq, msn, etc) i wiele innych.

Po doinstalowaniu niewolnych kodeków (ale dostępnych w repozytorium pakietów) bez problemu odtworzymy pliki muzyczne (mp3), filmy w formacie DivX, czy Xvid, jak również płyty DVD, VCD czy SVCD – wszystko za darmo. Warto dodać, że niektóre dystrybucje (głównie te nie celujące w rynek amerykański, jak np. polski Aurox Linux czy turecki Pardus), zawierają również niewolne kodeki w standardowej instalacji.

Autodetekcja sprzętu

Windows (XP)

Mimo że Microsoft zdecydowanie poprawił autodetekcję sprzętu w Windows XP, nadal aby w pełni korzystać z naszego sprzętu, będziemy musieli doinstalować sterowniki co najmniej do karty graficznej i drukarki. Jeśli kupiliśmy nowy komputer, potrzebne sterowniki znajdują się na płytach instalacyjnych dostarczonych ze sprzętem i z ich wgraniem nie powinno być specjalnych problemów. Gorzej, gdy kupiliśmy np. laptopa bez żadnych dodatkowych płyt CD. Wtedy czeka nas mozolne poszukiwanie sterowników w Internecie. Zdecydowana większość producentów sprzętu dostarcza jednak sterowniki do Windows XP, tak więc ogólnie można stwierdzić, że w 99% przypadków nie powinniśmy mieć problemów ze zmuszeniem naszego sprzętu do współpracy z XP.

(Ubuntu) Linux

Linux bardzo dobrze radzi sobie z autodetekcją sprzętu. Najczęściej instalator sam przeprowadza autodetekcję i konfigurację sprzętu i nie potrzebujemy niczego wgrywać samodzielnie. Sterowniki do ogromnej większości sprzętu znajdują się na płycie CD z dystrybucją, tak więc w przeciwieństwie do Windows, nie potrzebujemy dodatkowych płytek od dostawcy. Jest to zdecydowany plus w przypadku, gdy kupiliśmy „goły” komputer, bez płytek instalacyjnych.

Z drugiej strony, Linux może mieć problem ze specyficznymi typami hardware’u, takimi jak karty WiFi, niestandardowe chipsety, karty graficzne czy muzyczne oraz z bardzo nowym sprzętem (do którego wolnych sterowników może po prostu jeszcze nie być). Niestety większość dostawców sprzętu nadal nie zauważa Linuksa (do chlubnych wyjątków zalicza się m.in. Samsung), tak więc jesteśmy zdani na sterowniki dostarczone przez producenta dystrybucji. Przed zakupem komputera, jeśli mamy taką możliwość, warto sprawdzić, czy dana konfiguracja sprzętowa jest wspierana w Linuksie.

Instalacja oprogramowania

Windows (XP)

Instalacja oprogramowania w Windows jest banalnie prosta – każdy (nawet zupełny laik) może zainstalować większość popularnych aplikacji samodzielnie.

Proces instalacji programów w Windows najczęściej polega na:

  1. Wejściu na stronę www projektu
  2. Ściągnięciu wykonywalnego pliku instalatora
  3. Dwukliku myszką na ściągnięty plik
  4. X-krotnym wybraniu przycisku Dalej podczas pytań instalatora

Oprogramowanie dostępne standardowo w Windows możemy dodawać / usuwać korzystając z narzędzia Dodaj/Usuń Programy -> Instalator Komponentów Windows.

(Ubuntu) Linux

Instalacja programów w Linuksie wygląda bardzo podobnie jak instalacja komponentów Windows. Większość programów możemy zainstalować korzystając z menadżera pakietów.

Różnica polega jedynie na tym, że programy te, jeśli nie są dostępne na płycie instalacyjnej, zostaną dociągnięte z internetowych repozytoriów. W tej chwili w ogólnodostępnych repozytoriach Debiana (na którym opiera się m.in. Xandros, Ubuntu i MEPIS) znajduje się ponad 8 tysięcy programów, ze wszystkich możliwych kategorii.

Jeśli jakimś cudem program którego poszukujemy nie jest dostępny w repozytorium, możemy zainstalować go również poprzez kompilację ze źródeł, lub też, jeśli źródła nie są dostępne, poprzez uruchomienie binarnego instalatora (podobnie jak w Windows). Zdecydowaną większość programów instalujemy jednak przez menadżer pakietów – jest to bowiem wygodne i najszybsze rozwiązanie.

Bezpieczeństwo

Windows (XP)

Windows zaraz po instalacji to bardzo niebezpieczne narzędzie. Przed pierwszym połączeniem do Internetu należy wykonać kilka istotnych operacji, aby system nie został automatycznie zainfekowany już na samym starcie przez groźne wirusy. Do podstawowych czynności należy:

  • instalacja firewalla (lub aktywacja systemowej zapory)
  • instalacja programu antywirusowego
  • instalacja programu antyspyware
  • instalacja najnowszych łatek ze strony Windows Update (ściągniętych i zapisanych na CD jeszcze przed instalacją)
  • usunięcie programów Internet Explorer i Outlook Express i zastąpienie ich bezpiecznymi odpowiednikami, np. Mozilla Firefox/Opera i Mozilla Thunderbird/The Bat
  • odebranie wszystkim użytkownikom logującym się do systemu praw administratora

Po tych operacjach Windows będzie wprawdzie pracował nieco wolniej (działający w tle firewall i antywirus zużywają zasoby), jednak jest to niezbędne aby nasz system funkcjonował sensownie przez dłużej niż kilka tygodni. Oczywiście nadal nie jesteśmy stuprocentowo bezpieczni, ale uzyskujemy w ten sposób podobny poziom bezpieczeństwa, jaki użytkownicy systemu Linux mają zaraz po instalacji.

(Ubuntu) Linux

Linux nie potrzebuje programu antywirusowego, ponieważ nie istnieją praktycznie wirusy dedykowane dla tego systemu. Przyda się firewall, który jednak instalowany jest automatycznie z systemem (zarządzać nim możemy np. poprzez program KMyFirewall, lub inne nakładki).
Firewall linuksowy (iptables) pracuje na niższym poziomie niż odpowiednik Windows i jest lepiej zintegrowany z systemem, tak więc nie zauważamy zupełnie spadku wydajności systemu, gdy jest on włączony.
Oczywiście również w systemie Linux warto aktualizować na bieżąco oprogramowanie. Jest to o tyle prostsze, że do aktualizacji WSZYSTKICH programów w systemie służy jedno narzędzie – menadżer pakietów – o którym była już mowa wcześniej.

PODSUMOWANIE

Windows (XP)

Windows XP to system który po zainstalowaniu działa. Działa różnie, czasem się wlecze, czasem się wiesza, gdy nie zabezpieczony, łatwo go zawirusować, łatwo się do niego włamać (jeśli nieodpowiednio zabezpieczony). Łatwo go używać. Łatwo zainstalować nowe programy, gry. Większość programów działa z Windows bez problemu. Windows, jako system dla przeciętnego użytkownika, gdy dobrze zainstalowany i zabezpieczony, załatany i podany na talerzu może być i często jest użyteczny.

Komputer z Windows, zainstalowany i używany przez osobę niekompetentną może stać się w krótkim czasie bardzo niebezpiecznym narzędziem, rozsyłającym po Internecie spam, wirusy i robaki, wykorzystywanym w różnych, często kryminalnych celach, bez zgody i wiedzy właściciela.

Windows to czasemy jedyny wybór, gdy np. użytkownikowi zależy na działaniu specyficznego, dedykowanego programu (np. aplikacja finansowa, program rachunkowy, etc). Windows to system prosty w obsłudze. Bardzo wiele operacji jest w stanie wykonać osoba nie mająca zielonego pojęcia o komputerach, systemach operacyjnych czy oprogramowaniu. Oczywiście na takiego nieświadomego użytkownika zastawionych jest mnóstwo pułapek, dlatego zdecydowanie polecaną metodą jest instalacja i wstępna konfiguracja systemu (zabezpieczenie) przez osobę świadomą i kompetentną. Przy odpowiednim ustawieniu uprawnień i zabezpieczeń, Windows może być systemem równie bezpiecznym co Linux.

(Ubuntu) Linux

Linux to system, który po zainstalowaniu raczej działa. Jeśli działa, działa dobrze, szybko. Jest bezpieczny. Proste operacje wykonuje się równie prosto jak w środowisku Windows. Instalacja standardowego oprogramowania jest prosta (choć nie identyczna jak w systemie Windows). Niestandardowe operacje mogą być jednak dla przeciętnego użytkownika poza zasięgiem.

Linux to idealny system gdy chcemy mieć kontrolę nad komputerem, dostosować swoje środowisko pracy pod swoje potrzeby, wiedzieć jak działa Twój system operacyjny i co zrobić, jeśli nagle działać przestanie.

Linux jest również idealny jako system dla użytkownika który chce wykonywać na swoim komputerze kilka podstawowych operacji (np. sprawdzać pocztę, przeglądać Internet i edytować dokumenty). Używając Linuksa (oczywiście zainstalowanego przez kompetentną osobę), taki użytkownik będzie mógł bardzo długo cieszyć się niezawodnym i funkcjonalnym systemem.

Linux to system, dla przeciętnego użytkownika wyraźnie trudniejszy w obsłudze niż Windows i aby z niego wydajnie korzystać potrzebny jest na początku chociażby minimalny wysiłek. Z drugiej strony, po zapoznaniu się ze specyficznymi dla Linuksa narzędziami (jak np. menadżer pakietów) wiele operacji (jak np. instalacja oprogramowania) może wydać się prostszymi i mniej pracochłonnymi niż u konkurencji.

Jak widać, wybór jest prosty :)
Jeśli jednak nadal nie jesteś pewien na jaki system operacyjny się zdecydować, proponuję poczytać poniższe artykuły porównujące różne wersje systemów rodem z Redmond z Pingwinkami.

Teks pochodzi ze strony jakilinux.org Autor: michuk
 

Archiwum